Chủ nhật, 16-12-2018

Canh tác tôm - lúa Đồng bằng sông Cửu Long còn nhiều tiềm năng phát triển

30/05/2018
Trong khuôn khổ Chương trình Quản lý tổng hợp vùng ven biển (ICMP), hợp phần Nông nghiệp đã được triển khai thí điểm xây dựng các mô hình tôm - lúa tại 5 tỉnh thuộc Chương trình. Vừa qua, tại TP. Bạc Liêu, Ban quản lý Chương trình ICMP Trung ương phối hợp cùng các đơn vị liên quan đã tổ chức hội thảo chia sẻ kết quả, kinh nghiệm và Hướng dẫn kỹ thuật nuôi tôm - lúa để chuyển giao cho các vùng dự án triển khai mở rộng mô hình. Tham dự hội thảo có đại diện các Tổng cục, Vụ, Viện thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Ban quản lý Chương trình ICMP Trung ương và 5 tỉnh dự án, Sở NN&PTNT, các Trung tâm, Chi cục có liên quan của các tỉnh và các hợp tác xã, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế là đối tác của Chương trình.

 

Toàn cảnh hội thảo chia sẻ kết quả, kinh nghiệm mô hình canh tác tôm - lúa

 

Hiệu quả cao, tiềm năng lớn

Từ hàng chục năm trước, tận dụng lợi thế về tự nhiên, mô hình tôm - lúa đã được nông dân các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) triển khai bước đầu mang lại thu nhập khá, với sản lượng thu hoạch cao. Tuy nhiên, các hình thức canh tác tự phát nhanh chóng bộc lộ những rủi ro bởi tôm bệnh, sản lượng lúa bấp bênh do không có biện pháp kỹ thuật hợp lý (thả giống tôm kém chất lượng, chưa qua kiểm dịch, canh tác lúa chủ yếu là giống lúa có năng suất và khả năng chống chịu kém). Dưới tác động ngày càng tiêu cực của biến đổi khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp và giá trị kinh tế do con tôm mang lại, đòi hỏi cần có những mô hình sản xuất nông nghiệp “thông minh” cải tiến kỹ thuật thích ứng với biến đổi khí hậu, mang lại thu nhập bền vững cho người nông dân.

 

Thông qua quá trình nghiên cứu khảo sát và tiến hành thực nghiệm nuôi, thu thập những thông tin về kỹ thuật cũng như khả năng vận dụng mô hình tôm - lúa tại địa phương 5 tỉnh ĐBSCL (An Giang, Kiên Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, Sóc Trăng), trong 2 năm 2016 - 2017, các chuyên gia Chương trình ICMP đã mạnh dạn ưu tiên thí điểm hỗ trợ phát triển hệ thống tôm - lúa trong hợp phần Nông nghiệp, đưa mô hình luân canh tôm - lúa áp dụng kỹ thuật tiên tiến “3 giảm - 3 tăng”, “1 phải - 5 giảm”, nuôi tôm luân canh với trồng lúa an toàn sinh học (theo hướng VietGAP, tôm sinh thái) vào phục vụ nhu cầu nuôi tôm - lúa của bà con nông dân đem đến hiệu quả kinh tế cao, thân thiện với môi trường.

 

Trong khuôn khổ Chương trình ICMP, Chương trình đã phối hợp với Trung Tâm Giống Thủy sản, Trung Tâm Khuyến Nông, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật 5 tỉnh vùng Chương trình xây dựng các mô hình thí điểm cụ thể là: Mô hình “Xây dựng mô hình nuôi tôm càng xanh luân canh trồng lúa vùng ngập lũ huyện An Phú - An Giang” tại huyện An Phú; mô hình “Nâng cao tính hiệu quả và bền vững mô hình sản xuất luân canh tôm sú - lúa đánh giá theo tiêu chuẩn VietGAP tại tỉnh Cà Mau” tại huyện, TP. Cà Mau của tỉnh Cà Mau; mô hình thí điểm “Nâng cao tính hiệu quả và bền vững mô hình luân canh tôm sú - lúa theo tiêu chuẩn VietGAP tại tỉnh Kiên Giang” cho huyện An Biên; mô hình thí điểm “Nâng cao tính hiệu quả và bền vững mô hình luân canh tôm sú - lúa xen canh với tôm càng xanh theo hướng VietGAP tại tỉnh Sóc Trăng” áp dụng tại huyện Mỹ Xuyên; mô hình “Nâng cao tính hiệu quả và bền vững mô hình luân canh tôm sú - lúa theo hướng VietGAP tại tỉnh Bạc Liêu” nhằm mang lại hiệu quả cao hơn và cải thiện môi trường trong hệ thống canh tác tôm - lúa của huyện Phước Long nói riêng và tỉnh Bạc Liêu nói chung.

 

Với sự hỗ trợ của Chương trình, nhiều hộ nông dân được chuyển giao khoa học - kỹ thuật, giống tôm, lúa, thực hiện mô hình luân canh tôm - lúa đã đem lại hiệu quả về xã hội và môi trường cao do hạn chế sử dụng hoá chất giảm thiểu ô nhiễm đồng ruộng, hạn chế tối đa rủi ro, dịch bệnh trên tôm, chi phí đầu vào cho sản xuất lúa được giảm do tận dụng được lượng hữu cơ sau khi thu hoạch tôm, giúp cân bằng môi trường sinh thái. Với mức đầu tư thấp cho thấy các mô hình này phù hợp với đa số hộ nông dân vùng dự án.

 

Qua thực tế thực hiện các mô hình một vụ tôm - một vụ lúa ở những vùng đất làm lúa kém hiệu quả, tuân thủ theo kỹ thuật canh tác của Chương trình cho thấy các mô hình này đạt năng suất lúa trung bình mỗi năm đạt khoảng 5,5 - 5,7 tấn/ha, hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều làm chuyên lúa và cao hơn 5 - 10 triệu/ha so với các hình thức canh tác tôm - lúa khác.

 

Theo Tổng cục Thủy sản, diện tích tôm - lúa ở ĐBSCL hiện là hơn 170.000 ha với sản lượng 65.000 tấn/năm, chiếm 15% tổng sản lượng tôm nuôi nước lợ toàn vùng. Mục tiêu đến năm 2020, ĐBSCL có hơn 200.000 ha tôm - lúa, năm 2030 đạt 250.000 ha, tạo giá trị riêng con tôm 25.000 - 30.000 tỷ đồng mỗi năm.

 

Ông Như Văn Cẩn - Tổng cục Thủy Sản (Bộ NN&PTNT) cho biết, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn thực tế đã đến sớm hơn dự báo, sản xuất luân canh tôm - lúa được coi là giải pháp quan trọng cho sản xuất nông nghiệp của ĐBSCL với khả năng mở rộng diện tích tạo dư địa để tăng năng suất, sản lượng, giá trị nuôi trồng thủy sản. Diện tích tiềm năng để nuôi trồng thủy sản của ĐBSCL là 1,37 triệu ha trong đó diện tích nuôi mặn nước lợ là 886 ngàn ha (chiếm 89% cả nước), diện tích nuôi ngọt là 480 ngàn ha (chiếm 52% diện tích cả nước).

 

Còn nhiều thách thức

Việc mở rộng diện tích nuôi trồng thủy sản đặc biệt là nhân rộng các mô hình tôm - lúa hiệu quả đang là hướng đi đúng đắn của các tỉnh ven biển với mục tiêu đưa ĐBSCL trở thành vùng nuôi tôm trọng điểm trong bối cảnh biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn đang diễn biến phức tạp và phù hợp với nhu cầu thị trường và yêu cầu an ninh lương thực, phát triển kinh tế địa phương.

 

Tuy nhiên, việc nhân rộng các mô hình tôm - lúa còn nhiều thách thức, đầu tiên là việc mở rộng phụ thuộc rất nhiều vào hệ thống thủy lợi bao gồm hệ thống điện, trạm bơm, cống đập ngăn mặn cho vùng nuôi tôm trồng lúa đồng bộ, việc này đòi hỏi phải có nguồn kinh phí lớn và sự hợp tác chặt chẽ liên kết giữa các tỉnh trong quản lý nguồn nước.  

 

Tiếp đó là việc sản xuất tự phát nhỏ lẻ của người dân không tuân thủ quy trình kỹ thuật sản xuất, đưa giống lúa cũ, tôm giống không đảm bảo số lượng và chất lượng vào canh tác dẫn đến năng suất lúa kém và tỷ lệ tôm sống thấp, chất lượng sản phẩm không cao. Bên cạnh đó, việc nông dân thiếu vốn sản xuất cũng cản trở con đường tiếp cận với mô hình sản xuất tiên tiến mà đi theo lối canh tác truyền thống. Sự hợp tác của người dân và các bên có liên quan, với thị trường còn hạn chế nên sản phẩm người dân khó tiếp cận với đại lý thu mua lớn.

 

Các đại biểu cho rằng để có thể phát triển bền vững, đồng bộ, hiệu quả mô hình tôm - lúa, các địa phương phải tiếp tục có những giải pháp cụ thể, đặc biệt là kế hoạch triển khai Quyết định số 79/QĐ-TTg ngày 18/01/2018 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia phát triển ngành tôm Việt Nam đến năm 2025. Cụ thể, các địa phương cần rà soát quy hoạch vùng nuôi quảng canh, chuyển sang nuôi hữu cơ, cải thiện hạ tầng đầu mối, chọn tạo giống kháng bệnh 100.000 - 150.000 con tôm bố mẹ, 40 - 45 tỷ con tôm giống, cải thiện năng suất (>700kg/ha).

 

Với việc tổ chức lại vùng nuôi tôm lúa tập trung, các địa phương tiến hành rà soát, đánh giá hiện trạng và xác định tiềm năng, điều kiện tự nhiên để chuyển đổi, đầu tư mở rộng các vùng có khả năng phát triển nuôi tôm - lúa. Lồng ghép kịch bản tác động của BĐKH, nước biển dâng, tình trạng xâm nhập mặn để chủ động xây dựng kế hoạch chuyển đổi vùng sản xuất lúa kém hiệu quả sang nuôi tôm lúa bền vững.

 

Tiến hành xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng, cống điều tiết nước ngọt, nước mặn. Áp dụng quy trình, công nghệ nuôi tôm lúa phù hợp với đặc điểm từng vùng để nâng cao năng suất, sản lượng, giá trị tôm lúa của sản phẩm. Xây dựng cơ chế liên kết, hợp tác giữa các hộ nuôi, giữa các hộ nuôi tôm với cơ sở cung cấp giống, thu mua sản phẩm, chế biến và tiêu thụ để người dân chủ động bố trí sản xuất.

 

Mô hình canh tác tôm - lúa là một hệ thống có nhiều lợi thế để phát triển tại ĐBSCL. Tiềm năng mở rộng hệ thống canh tác tôm - lúa ở khu vực này còn rất lớn. Các địa phương cần tiếp tục nghiên cứu phát triển mô hình canh tác tôm - lúa nhằm nâng cao hiệu quả, tăng sản lượng tôm nuôi, tạo việc làm, thu nhập ổn định cho người dân, đồng thời tạo bước phát triển mạnh cho kinh tế nông nghiệp vùng ven biển ĐBSCL trong điều kiện biến đổi khí hậu phức tạp như hiện nay.

Minh Trung - CTV



Các tin cũ hơn

Các tin mới hơn

thiết bị công nghiệp hiệu chuẩn thiết bị đo lường bọc cao su rulo sua may cnc

Link liên kết

Thông tin thời tiết
Tỷ giá ngoại tệ
Lịch phát sóng
ATM
may loc be ca thiet ke thi cong ho ca koi dep Chép Koi zone, hồ cá Koi, phụ kiện đồ chơi cá Koi, Hồ cá xi măng, hồ ngoài trời Máy tạo oxy, máy bơm oxy bể cá, máy sục khí bể cá, máy sục khí hồ cá Koi, máy sục khí ao cá Máy lọc bể cá cảnh, máy lọc hồ cá Máy bơm nước hồ cá Bơm hồ cá Koi, bơm hồ xi măng, bơm bể tiểu cảnh, bơm lên non bộ, bơm thác nước Thuốc trị bệnh, thuốc tăng cường sức khỏe cá cảnh, vitamin cho cá, thuốc cá rồng, thuốc cá la hán Test nước, chế phẩm xử lý nước, diệt rêu tảo, diệt ốc, chế phẩm cho bể nước mặn Thức ăn cá cảnh, thức ăn khô, thức ăn đông lạnh, thức ăn cá rồng, thức ăn cá la hán, thức ăn cá đĩa, thức ăn cá Cichlids Đèn bể cá, đèn hồ cá, đèn UV Bể cá cảnh, bể cá văn phòng, bể cá mini, bể thủy tinh tròn cá koi, ca koi nhat ban, ca koi viet Máy lạnh, Quạt mát, Skimmer, Máy cho cá ăn tự động Trang trí bể cá Chuyên thiết bị bể cá cảnh, thiết bị máy móc vật liệu lọc hồ Koi, phụ kiện bể cá uy tín Cung cấp các loại thiết bị vật liệu lọc hồ cá koi, Hải Tùng thi công lắp đặt lọc hồ cá koi đạt chuẩn Thiết bị hồ Koi Máy bơm Hồ Koi Máy sủi Hồ Koi Vật Liệu Lọc Hồ Koi Đèn UV (Diệt Khuẩn, Rêu, Tảo) Đèn Hồ Cá, Đèn Tiểu Cảnh Hút Mặt Hồ Koi Thùng Lọc Hồ Koi Hút Đáy Hồ Koi Thiết bị Vệ Sinh Hồ Koi Vợt Lùa, Bắt Cá Koi Máy Cho cá Ăn Tự Động Phụ Kiện Sủi Hồ Koi Thức ăn cho cá koi Kiểm Tra Nước Hồ Koi Thuốc Cho Cá Koi Vi Sinh Hồ Koi Thức ăn cho các loại cá cảnh THỨC ĂN CÁ KOI THỨC ĂN CÁ ĐĨA THỨC ĂN CÁ VÀNG, CÁ CHÉP THỨC ĂN CÁ RỒNG THỨC ĂN CÁ CẢNH KHÁC